อารมณ์แปรปรวนในเด็กเป็นเรื่องที่ผู้ปกครองพบได้บ่อย เด็กบางคนอาจจะมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย หงุดหงิก ร้องไห้ โกรธ หรือซึมเศร้า โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน ซึ่งทำให้ผู้ปกครองเกิดความกังวลว่าอาการเหล่านี้เป็นเพียงพฤติกรรมตามวัย หรือเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของร่ายกายและฮอร์โมน

โดยทั่วไปแล้ว เด็กในแต่ละช่วงวัยจะมีการพัฒนาทางอารมณ์ที่แตกต่างกัน เด็กเล็กอาจยังไม่สามารถสื่อสารความต้องการหรือความรู้สึกได้ชัดเจน จึงแสดงออกผ่านพฤติกรรม เช่น งอแงหรือร้องไห้ ส่วนเด็กวัยเรียนและวัยรุ่นตอนต้น อาจะมีอารมณ์แปรปรวนจากการปรับตัวทางสังคม ความกดดันจากการเรียน หรือการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่เริ่มเกิดขึ้นตามวัย

ฮอร์โมนมีบทบาทต่ออารมณ์และพฤติกรรมของเด็ก โดยเฉพาะในช่วงที่ร่างกายกำลังเจริญเติบโต ฮอร์โมนบางชนิดอาจส่งผลให้เด็กมีอารมณ์ไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้น อย่างไรก็ตาม อารมณ์แปรปรวนไม่ได้เกิดจากฮอร์โมนเพียงอย่างเดียว ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม การเลี้ยงดู การพักผ่อนที่ไม่เพียงพอ หรือความเครียดในชีวิตประจำวันล้วนมีส่วนเกี่ยวข้อง

ผู้ปกครองควรสังเกตลักษณะ ความถี่ และระยะเวลาของอาการ หากเด็กมีอารมณ์แปรปรวนรุงแรง ต่อเนื่องนาน ส่งผลต่อการเรียน การเข้าสังคม หรือมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ควรพาเด็กมาพบแพทย์เพื่อประเมินพัฒนาการและสุขภาพโดยรวม

การเข้าใจธรรมชาติของพัฒนาการเด็ก การดูแลด้วยความใส่ใจ และการขอคำแนะนำจากแพทย์เมื่อมีข้อสงสัย จะช่วยให้เด็กได้รับการดูแลที่เหมาะสม และส่งเสริมพัฒนาการทางอารมณ์ที่ดีในระยะยาว

ช่วงอายุที่พบอารมณ์แปรปรวนได้บ่อยในเด็ก

เด็กเล็ก อายุประมาณ 2-5 ปี

ลักษณะตามพัฒนาการ

1. งอแง ร้องไห้ โกรธง่าย
2. ควบคุมอารมณ์ได้ยังไม่ดี
3. แสดงอารมณ์ผ่านพฤติกรรมมากกว่าคำพูด

จุดสังเกต

1. มักเกิดเมื่อหิว ง่วง หรือไม่ได้ดั่งใจ
2. อารมณ์ดีขึ้นเมื่อได้รับการปลอบโยน

เด็กวัยเรียน อายุประมาณ 6-12 ปี

ลักษณะตามพัฒนาการ

1. เริ่มควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น
2. อาจะหงุดหงิดจากการเรียน ความคาดหวัง หรือการเข้าสังคม
3. แสดงอารมณ์ผ่านคำพูดมากขึ้น

จุดสังเกต

1. อารมณ์แปรปรวนเป็นบางช่วง
2. ยังสามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ปกติ

ปัจจัยกระตุ้นที่พ่อแม่มักมองข้าม

1. การนอนหลับไม่เพียงพอ
2. การใช้หน้าจอมากเกินไป
3. ตารางชีวิตไม่สม่ำเสมอ
4. ความคาดหวังจากผู้ใหญ่

สิ่งที่ผู้ปกครอง "ทำได้ทันที"

1. สร้างกิจวัตรประจำวันให้สม่ำเสมอ
2. รับฟังอารมณ์เด็กโดยไม่ตัดสิน
3. หลีกเลี่ยงการตำหนิขณะเด็กอารมณ์รุงแรง